9 ربیع الاول یا همان عید الزهراء (یا فرحة الزهراء)(س) که گاهی عمر کُشان یا عمر کُشون نامیده می شود در حقیقت روز شادی شیعیان به جهت آغاز امامت حضرت مهدی علیه السلام و نیز قتل عمر سعد (قاتل امام حسین ع) به دست مختار است(1)؛ که گاهی به اشتباه به عمر بن خطاب (خلیفه دوم) نسبت داده می شود و البته تشابه اسمی آنان، خرافه گرایی برخی نادانان، و سوء استفاده و تفرقه افکنی دشمنان نیز در این امر بی تاثیر نبوده است(2). کشته شدن عمر بن خطاب به اجماع شیعه و سنی در آخر ذی الحجه بوده است.(3)(4)

پی نوشت ها:

1) علامه مجلسی، زاد المعاد، ص۲۵۸؛ وقایع الایام، ربیع الاول و ربیع الثانی ،ص59؛ مستدرک سفینه البحار: ج4ص67.

2) این مراسم در دوره صفوی رایج شد و برخی آن را نمایش شاد ایرانی که پس از ممنوعیت نمایش «مغ کشی» رواج یافت بیان می کنند.(رک: نجفی و وکیلی، تاملاتی تاریخی درباره نهم ربیع، تاریخ و فرهنگ، ش85؛ اصلانی، فرهنگ واژگان و اصطلاحات طنز، ص163)

3) رک: تاریخ یعقوبی، ج2،ص159؛ مروج الذهب، ج2 ص304 و 321؛ مسار الشیعه فی مختصر تواریخ الشریعه، ص42؛ الامامة والسیاسة، ج1 ص39؛ انساب الاشراف، ج10 ص417؛ تاریخ الطبری، ج4 ص191.

4) بد نیست بدانیم که علمای متقدّم شیعه بر اینکه عمر در ذیحجه کشته شده اتفاق نظر داشته اند. ابن ادریس حلی (صاحب سرائر) درباره تاریخ نهم ربیع می گوید: مَنْ زَعَمَ أَنَّ عُمَرَ قُتِلَ فِیهِ فَقَدْ أَخْطَأَ بِإِجْمَاعِ أَهْلِ التَّوَارِیخِ وَ السِّیَرِ ( هر کس بپندارد عمر در نهم ربیع کشته شده به اجماع صاحبان کتب تاریخ و سیره در اشتباه است.) سپس وی تاریخ ذیحجه را صحیح دانسته،می فرماید: الإجماعُ حاصلٌ مِن الشیعةِ و أهلِ السنّةِ على ذلک.( شیعه و سنی بر آن اتفاق نظر دارند.) ر.ک. بحارالانوار، ج‏31، ص 119. حتی علامه مجلسی(ره) هم به این امر اعتراف دارد.(ر.ک.بحارالانوار، ج‏31، ص 118 ) گرچه مجلسی(ره) خود سعی کرده اند به هر قیمت شده نهم ربیع الاول را تایید کند!(بعید نیست ایشان که در عصر صفوی می زیستند از سوی حکومت تحت فشار بوده اند و لذا با کمال تعجب به روایتی که از نظر سندی کاملاً ضعیف است استناد کرده ، اجماع مورخان شیعه و سنی را به کناری نهاده اند! روایتی که ایشان به آن استناد کرده اند از طریق دو راوی مجهول الهویه به احمد بن اسحاق قمی(ره) منسوب شده که سند و متن آن بسیارِ ضیعف است.)(رک: نجفی و وکیلی، تاملاتی تاریخی درباره نهم ربیع، تاریخ و فرهنگ، ش85، ص51-82)